باب وزير شفاعت كردند . صالح شفاعت ايشان قبول نكرد ، و احمد بن اسرائيل را ديگر باره چندان بزد كه وفات كرد . » ( تجارب السّلف ، ص 186 ، و نيز : تاريخ طبرى ، ج 13 ، صص 1707 به بعد ) . دربارهء حسن بن محمّد بن ابى الشوارب در تاريخ طبرى اشاره اى هست ( ج 12 ، ص 1684 ) : « و فيها - سنة 252 - ولىّ الحسن ابن ابى الشوارب قضاء القضاه . . . » گفتنى است كه مسعودى نام وزير معتزّ را جعفر بن محمّد دانسته است همانند متن ما : « وزارت معتزّ با جعفر بن محمّد بود . پس از آن چند تن را به كار وزارت گرفت ، و نامه ها به نام صالح بن وصيف فرستاده مىشد ، گويى وزارت با او بود . . . » ( ترجمهء مروج الذهب ، ج 2 ، ص 572 ) . صاحب مجمل التواريخ و القصص ، نقش انگشترى معتزّ را چنين مىآورد ( ص 364 ) : « نقش خاتم : المعتزّ باللَّه ، و به روايتى ديگر گويند : الزبير بن جعفر بود . و الله اعلم » . ص 1284 ، س 14 : در نسخه هاى ما نام مادر مهتدى « شجاعه » آمده بود كه بر مبناى تاريخ طبرى اصلاح شد . عبارت طبرى صريح است ( ج 12 ، ص 1712 ) . « و امّه روميّة و كانت تسمّى قرب . . . » كنيهء مهتدى در متن ما « ابو اسحاق » است و در متن تاريخ طبرى و الكامل و تجارب السّلف : ابو عبد الله . صاحب مجمل التواريخ و القصص مىنويسد ( ص 365 ) : « نسب و حليت : ابو جعفر محمّد بن هارون الواثق ، مادرش ام ولد روميّه ، نام او قرب . . . و نقش خاتم : امير المؤمنين على عليه السّلام » . ( نيز ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 12 ، ص 1712 ، الكامل ، ج 7 ، ص 198 ، تجارب السّلف ، ص 186 ) . حمد مستوفى هم او را ابو اسحاق محمّد بن واثق . . . خوانده است همانند متن ما . ( تاريخ گزيده ، ص 329 ) . دورهء خليفگى مهتدى در متن ما يازده ماه و هژده روز آمده ، و در تاريخ طبرى ( ج 12 ، ص 1834 ) : يازده ماه و بيست و پنج روز ، و در الكامل ( ج 7 ، ص 233 ) : يازده ماه و پانزده روز ، و در مجمل التواريخ و القصص ( ص 364 ) : يازده ماه و بيست و روز و به ديگر روايت روزها چهار ، و در تاريخ يعقوبى ( ترجمه ، ج 2 ، ص 540 ) : يازده روز كمتر از يك سال . مهتدى سى و هشت ساله بود و به سال 256 ، چهارده روز گذشته ار رجب خلع شد و پنجشنبه دوازده روز به پايان رجب ، درگذشت . ( ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 12 ، ص 1834 )